UrbanLab Gdynia to program służący do dzielenia się wiedzą. UrbanLab tworzy przestrzeń dialogu pomiędzy mieszkańcami miasta, organizacjami pozarządowymi i instytucjami miejskimi, w tym środowiskiem naukowym i biznesowym. Każdy z międzysektorowych i interdyscyplinarnych komponentów UrbanLabu polega na diagnozowaniu wyzwań i potrzeb oraz poszukiwaniu innowacyjnych rozwiązań, które pogłębią lepsze rozumienie problemów i zbliżą nas do adaptacji, łagodzenia lub przeciwdziałania trwającym i nadchodzącym kryzysom.
UrbanLab Gdynia powstał w marcu 2019 roku, dzięki realizacji trzyletniego eksperymentu wdrożeniowego realizowany ze środków i przy zaangażowaniu Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej oraz przy wsparciu Instytutu Rozwoju Miast i Regionów, pt. „Adaptacja koncepcji UrbanLab w Gdyni”. Pilotaż objął przetestowanie koncepcji urban labu dostosowanej do polskich warunków oraz wsparcie jej pilotażowego wdrożenia w dwóch polskich miastach – w Gdyni i Rzeszowie.
To identyfikowanie potrzeb i problemów, a następnie poszukiwanie innowacyjnych sposobów ich rozwiązywania w otwartej formule dialogu i współpracy z mieszkańcami.
Obecnie UrbanLab Gdynia realizuje 4 projekty:
Projekt „Innowacje na ludzką miarę 2. Wsparcie w rozwoju mikroinnowacji w obszarze włączenia społecznego” jest współfinansowany ze środków unijnych, a na rozwijanie i upowszechnianie innowacji społecznych przez okres trwania projektu (lata 2020-2023), Gdynia pozyskała ponad milion złotych z Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej.
Szczegóły dotyczące założeń i regulaminu projektu znajdują się na stronie internetowej pod adresem https://inkubatorpomyslow.org.pl/
Projekt REACHOUT, którego akronim oznacza: „Rezyliencja w Europie poprzez uruchomienie miejskich hubów – oferujących swoim odbiorcom narzędzia do adaptacji klimatycznej metodą Triple-A”.
Celem projektu jest wypracowanie narzędzi klimatycznych dla władz samorządowych, mieszkańców, lokalnych przedsiębiorców zainteresowanych wspieraniem adaptacji do zmian klimatu poprzez rozwijanie idei miejskich hubów, które będą angażować władze miejskie, mieszkańców i lokalny biznes w ramach międzynarodowej wymiany doświadczeń między hubami. Konsorcjum projektu REACHOUT wypracowywać wypracowuje ścieżki rozwoju miast odpornych na zmiany klimatu. Tłem dla tych działań jest analiza klimatyczna dla siedmiu europejskich miast – Lillestrom (Norwegia), Mediolanu (Włochy), Amsterdamu (Holandia), Logroño (Hiszpania), Cork (Irlandia), Aten (Grecja) i Gdyni – które wspierane będą na drodze do stania się ośrodkami odpornymi, neutralnymi klimatycznie i zdolnymi do adaptacji. Każde z miast biorących udział w projekcie, wspierane przez ośrodki badawcze, pracuje nad utworzeniem wizualizacji i map (story maps) obrazujących możliwe ryzyka związane ze zmianą klimatu w mieście. W zależności od specyfiki miejsca, potencjalnego ryzyka i wykorzystanych danych źródłowych (regularności obserwacji z przeszłości) utworzone zostaną mapy z nakładkami kolejnych warstw obrazujących zmiany w czasie. Wizualizacje mają posłużyć budowaniu odpowiednich strategii działania w celu zapobiegania negatywnym skutkom zmian klimatycznych oraz usprawnieniu procesów takich jak: ustalanie priorytetów w kwestii możliwego ryzyka, rozpoznanie możliwości rozwoju, sformułowanie realistycznej strategii i wdrożenie możliwych rozwiązań.
Koordynacja: Deltares, Climate Adaptation Services (Holandia)
Ośrodki eksperckie i naukowe: Resilient Cities Network (Holandia), Tecnalia Reasearch and Innovation (Hiszpania), Ecologic Institute (Niemcy), University College Cork (Irlandia), Vrije University (Holandia), Norwegian Geotechnical Institute (Norwegia), CMCC (Włochy), Fundacja Sendzimira
Miasta partnerskie: Lillestrom (Norwegia), Mediolan (Włochy), Amsterdam (Holandia), Logroño (Hiszpania), Cork (Irlandia), Ateny (Grecja), Gdynia
Projekt ten uzyskał dofinansowanie z Programu Unii Europejskiej ds. Badań i Innowacji Horyzont 2020 w ramach umowy grantowej numer 101036599. Więcej informacji: https://reachout-cities.eu/
Projekt „CONTRA: Konflikt w procesach transformacji”, to okazja do współpracy polsko-belgijsko-szwedzko-norweskiej. W ramach projektu konflikt postrzegamy jako naturalny i potencjalnie produktywny element zarządzania miastem. Odpowiednio zarządzany, może prowadzić do nowatorskich rozwiązań trudnych problemów i pozwolić wybrzmieć marginalizowanym dotychczas interesom. W projekcie CONTRA zostaną porównane (za pomocą wywiadów, obserwacji uczestniczącej i analizy źródeł pisanych) cztery projekty miejskie – po jednym z każdego kraju – skoncentrowane na transformacji klimatycznej. Ponadto CONTRA to projekt pionierski ze względu na tzw. living lab (Drama Labs), w których metody teatralne są wykorzystywane do eksperymentowania w ramach procesu produktywnego konfliktu.
Projekt „Konflikt w procesach transformacji” nr 2021/03/Y/HS5/00207 sfinansowano przez Narodowe Centrum Nauki w ramach programu EN-UTC, który otrzymał dofinansowanie na podstawie Umowy Finansowej nr 101003758 w ramach Programu finansowania badań naukowych i innowacji Unii Europejskiej Horyzont 2020.
PROJEKTY ZAKOŃCZONE
W latach 2019 – 2021 realizowaliśmy zadanie „Adaptacja Koncepcji UrbanLab w Gdyni”. Projekt realizowany w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna na lata 2014-2020, współfinansowanego ze środków Funduszu Spójności na podstawie umowy o dofinansowanie projektu nr DPT/BDG-II/POPT/19/19.
Okres realizacji: marzec 2019 – grudzień 2021
Dofinansowanie UE: 2 593 027,20 zł
Dodatkowe informacje: UrbanLab Gdynia
Celem projektu było przetestowanie w polskich warunkach pilotażowej koncepcji wdrażania urban labu jako nowego mechanizmu działania interdyscyplinarnego poprzez stworzenie przestrzeni dialogu i wypracowywania nowych rozwiązań z urzędnikami z różnych wydziałów i komórek merytorycznych Urzędu Miasta i jednostek budżetowych, organizacjami pozarządowymi, przedstawicielami biznesu i świata nauki oraz samymi mieszkańcami. Projekt zakładał wdrożenie do działań miasta m.in. takich narzędzi jak UrbanCafe, Grupa strategiczna, Zespoły tematyczne, grupy robocze, inkubator miejskich innowacji w postaci Programu Kompetencji Miejskich oraz Programu „Pomysł na Miasto”. Działania zaplanowane były w cyklach rocznych, a każdy rok podporządkowany był przewodniemu tematowi odpowiadającemu na ważne dla miasta wyzwania.
Zgodnie z definicją opracowaną na podstawie przeprowadzonych badań i analizy literatury przez Instytut Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR):
urban lab to instrument (organizacja i przestrzeń fizyczna – biurowa i/lub część miasta wybrana do eksperymentowania wybranych rozwiązań) współpracy władz miejskich z mieszkańcami (w tym w szczególności reprezentowanymi przez NGO, właścicieli nieruchomości czy wspólnoty mieszkaniowe) przedsiębiorstwami (od lokalnych mikroprzedsiębiorstw, po globalne koncerny) oraz podmiotami naukowymi (uczelnie, jednostki naukowo-badawcze, eksperci), mający na celu poprawę jakości życia mieszkańców poprzez innowacyjne rozwiązanie zidentyfikowanych problemów (inicjowanie, testowanie, wdrażanie i ewaluację projektów) oraz wygenerowanie dodatkowej wartości przy wykorzystaniu zasobów miejskich.
Celem projektu było przetestowanie w polskich warunkach pilotażowej koncepcji wdrażania urban labu jako nowego mechanizmu działania interdyscyplinarnego, poprzez stworzenie przestrzeni dialogu i wypracowywania nowych rozwiązań z urzędnikami z różnych wydziałów i komórek merytorycznych Urzędu Miasta i jednostek budżetowych, organizacjami pozarządowymi, przedstawicielami biznesu i świata nauki oraz samymi mieszkańcami. Projekt zakładał wdrożenie do działań miasta min. takich narzędzi jak UrbanCafe, Grupa strategiczna, Zespoły Tematyczne, inkubator miejskich innowacji w postaci Programu Kompetencji Miejskich oraz Programu „Pomysł na Miasto”. Działania zaplanowane są w cyklach rocznych, a każdy rok podporządkowany był przewodniemu tematowi odpowiadającemu na ważne dla miasta wyzwania.
Pilotażowy projekt był realizowany we współpracy z Ministerstwem Funduszy i Polityki Regionalnej, w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna na lata 2014-2020, współfinansowanego ze środków Funduszu Spójności. Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej odpowiada m.in. za zarządzanie systemem wdrażania Funduszy Europejskich. Do szczegółowych zadań Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej należały sprawy z zakresu działu administracji rządowej rozwój regionalny.
Zadanie było koordynowane przez Departament Programów Pomocowych, odpowiedzialny m.in.: realizację zadań związanych z obsługą Ministra pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym Pomoc Techniczna 2014-2020 (PO PT 2014-2020), inicjowanie i realizację projektów współpracy bilateralnej w ramach programu „Polska Pomoc Rozwojowa” i innych źródeł oraz prowadzenie spraw nadzoru Ministra nad Instytutem Rozwoju Miast i Regionów.
Więcej informacji:
https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony
https://www.popt.gov.pl/
Nasze działania były realizowane we współpracy merytorycznej z Instytutem Rozwoju Miast i Regionów, którego misją jest wspieranie władz państwowych oraz samorządowych w procesie optymalnego zarządzania miastami, a także szeroko pojętym kształtowaniem przestrzeni oraz rozwojem lokalnym i regionalnym.
Więcej informacji można znaleźć na: http://irmir.pl/ oraz http://urbanlab.net/.
W ramach tego samego projektu, na bazie koncepcji stworzonej przez IRMiR, powstał Urban Lab Rzeszów. Więcej informacji można znaleźć na:
https://urbanlab.erzeszow.pl/ oraz https://www.facebook.com/UrbanLabRzeszow/
